Plant Biocontrol International

Biologische bestrijding van de Reuzenbereklauw en andere exoten
 
Home
 
De Reuzenbereklauw
 
De bestrijding
 
Biobeer en PBI
 
Links
 
Contact

Braamkamp 162
7206 HH Zutphen
Tel: 0575-530954
E-mail: [email protected]

De reuzenberenklauw, Heracleum mantegazzianum de Bary.

Herkomst en verspreiding
De Reuzenberenklauw (Heracleum mantegazzianum - Umbelliferae) komt oorspronkelijk voor in de zuidwestelijke heuvels van de Kaukasus. Daar groeit hij langs riviertjes en op open grasvelden tot op 2200 meter hoogte op vruchtbare grond. Vanwege zijn herkomst wordt hij ook wel perzische berenklauw genoemd (Flora van Thijsse). Het plantensap ruikt anijsachtig en kan ernstige brandblaren trekken na huid-contact bij zonlicht (zie ook "gevaar bij aanraking").
De Reuzenberenklauw lijkt sterk op de Gewone Berenklauw (Heracleum sphondylium). Deze inheemse plant is kleiner, produceert nauwlijks aggressief sap en overheerst zelden in een bestaande vegetatie.
Ruim 150 jaar geleden werd de plant naar Nederland gehaald. De plant is sinds een 100 jaar verwilderd geraakt en vooral de laatste 30 jaar neemt hij sterk in aantal toe. Hij groeit veelal in grote groepen (100-3000 planten) en houdt zo vele tientallen jaren stand. In heel Europa en noord Amerika verliep de verovering door Reuzenberenklauw op vergelijkbare wijze. Mogelijk landelijke regelgeving, zoals in Engeland, als oorzaak voor dit fenomeen lijkt dus onwaarschijnlijk. Ook het al of niet gebruiken van chemische bestrijdingsmiddelen heeft de invasie niet gestopt. De plant wordt vooral verspreid door het water en door de mens, naast wind, vogels en andere dieren (muizen).

Groei en bloei
De Reuzenberenklauw is een twee- of meerjarige plant, tot 3 meter hoog, met grote witte bloemschermen in de voorzomer.In zijn eerste jaar maakt de plant alleen blad aan en een forse penwortel, het vegetatief stadium. Aan het eind van het jaar sterft dat blad af. Het volgende jaar maakt de plant in zeer korte tijd nieuw blad aan en bloeit hij 2-3 maanden later, goed voor een 120.000 gepaarde zaden. De bloemschermen kunnnen >1,5 meter in doorsnee zijn en trekken zeer veel insecten. De plant sterft na de bloei af, maar het kan ook gebeuren dat hij nog twee of drie jaar opnieuw bloeit, vanuit de oude wortel. Zo kan hij een pol vormen met meerdere bloeistelen. Het zaad kan tot 7 jaar zijn kiemkracht behouden en wordt tot kieming geprikkeld bij verstoring van de bodem, zoals spitten, ploegen, harken of vergraven.
Afmaaien van de plant bevordert een lange levensduur!

We zien zo dat de plant eerst alleen als tuin/park plant voorkwam in zon of halfschaduw, later hier en daar in stedelijke gebieden, maar tegenwoordig ook steeds meer in natuurgebied, waterwingebied en (recreatief) bos. 

Waarom is beheer gewenst?
Reuzenberenklauw is een prachtige imposante plant. Doordat de kolonies van Reuzenberenklauw vele decennia lang standhouden, kunnen ze een belangrijke plaatselijke verstoring van de gevestigde vegetatie veroorzaken. Zo kunnen bijvoorbeeld zeldzame soorten langs sloot- en rivierbedding weggedrukt worden. Bovendien bestaat het gevaar dat, wanneer de kolonie op talud of helling staat, er in het winterseizoen erosie optreedt. Reuzenberenklauw biedt verder van oktober tot april een troosteloze aanblik met kriskras dode gebroken bloeistelen, op een kale grond.
Gevaar voor de argeloze passant volgt hieronder.

Gevaar bij aanraking
Bij aanraking van de bladeren en de stengels geeft de plant een giftig sap af dat gecombineerd met zonlicht blaren kan veroorzaken. Vooral kinderen - maar ook volwassenen - zijn hier gevoelig voor. Als het sap in de ogen komt kan het blindheid veroorzaken. Aanvankelijk wordt de huid rood en gaat het jeuken, maar na verloop van tijd ontstaan blaren zoals bij een brandwond. Wanneer het getroffen oppervlak groot is kan ziekenhuisopname noodzakelijk zijn.
Als je de plant hebt aangeraakt, spoel dan met schoon water (wrijf de stof niet uit over je huid) en kom daarbij vooral niet aan je gezicht. Vermijdt de volgende dagen de zon.
Deze eigenschap van Reuzenberenklauw is een andere belangrijke reden waarom de plant, die vaak in wegbermen en langs voet- of fietspaden voorkomt, overlast veroorzaakt.

Quantcast